Pankreas Doktoru: Pankreas Nedir, Hangi Bölüm Bakar ve Hastalıkları Nelerdir?

Pankreas, sindirim sisteminin çalışmasında ve kan şekerinin düzenlenmesinde önemli görevleri bulunan bir organdır. Pankreasla ilgili bir sorun ortaya çıktığında ise hastalar sıklıkla “Pankreasa hangi doktor bakar?”, “Pankreas hastalıkları hangi bölümde tedavi edilir?” veya “Pankreas kanseri için hangi doktora gidilir?” sorularını sorar.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

Pankreas hastalıklarının değerlendirilmesinde başta Gastroenteroloji ve Genel Cerrahi olmak üzere farklı uzmanlık alanları görev alabilir. Hangi bölüme başvurulacağı; şikayetin nedenine, hastalığın türüne ve cerrahi tedavi gerekip gerekmediğine göre değişir.

Bu yazıda pankreasın ne işe yaradığını, vücudun neresinde bulunduğunu, hangi hastalıkların pankreası etkileyebildiğini, belirtileri ve tanı yöntemlerini ve pankreas hastalıklarında hangi uzmanlık alanlarının devreye girdiğini ayrıntılı olarak ele alacağız.

Pankreas Nedir ve Ne İşe Yarar?

Pankreas, midenin arkasında ve onikiparmak bağırsağının hemen yanında bulunan, yaklaşık 15 cm uzunluğunda bir organdır. Hem sindirim sistemi hem de hormon sistemi açısından önemli görevleri vardır.

Pankreasın görevleri temel olarak iki başlık altında incelenebilir:

1. Sindirim Görevi

Pankreas, besinlerin sindirilmesi için gerekli enzimleri üretir. Bu enzimler özellikle yağların, proteinlerin ve karbonhidratların parçalanmasına yardımcı olur. Üretilen sindirim enzimleri pankreas kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına aktarılır.

Pankreas yeterli miktarda sindirim enzimi üretemediğinde yağlı dışkılama, şişkinlik, kilo kaybı ve beslenme bozuklukları gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

2. Hormon Üretimi Görevi

Pankreas aynı zamanda kan şekeri seviyesinin düzenlenmesinde görev alan hormonları üretir. Bunların başında insülin ve glukagon gelir.

İnsülin kan şekerinin düşmesine yardımcı olurken, glukagon kan şekerinin yükselmesine katkı sağlar. Pankreasın hormon üretimindeki bozukluklar diyabet gibi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir.

Pankreas Vücudun Neresinde Bulunur?

Pankreas, karın bölgesinin üst kısmında, midenin arkasında ve omurganın önünde yer alır. Baş kısmı onikiparmak bağırsağına komşudur. Gövde ve kuyruk bölümü ise dalağa doğru uzanır.

Vücudun derin bölümünde yer aldığı için pankreas çoğu zaman fizik muayenede doğrudan hissedilemez. Bu nedenle pankreas hastalıklarının değerlendirilmesinde ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, MR, MRCP ve gerektiğinde endoskopik ultrason gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

Pankreasa Hangi Doktor Bakar?

Pankreas hastalıklarıyla ilgilenen temel uzmanlık alanları Gastroenteroloji ve Genel Cerrahidir. Ancak hangi uzmanla görüşülmesi gerektiği mevcut hastalığa göre belirlenir.

Gastroenteroloji

Gastroenteroloji uzmanları sindirim sistemi hastalıklarının yanı sıra pankreas, safra yolları ve karaciğer hastalıklarıyla da ilgilenir.

Özellikle pankreatit gibi hastalıkların tanı ve medikal tedavisinde gastroenteroloji önemli bir role sahiptir. Gastroenteroloji uzmanları gerektiğinde EUS (endoskopik ultrason) ve ERCP gibi ileri endoskopik işlemleri de uygulayabilir.

Genel Cerrahi

Pankreas hastalığının cerrahi tedavi gerektirdiği durumlarda Genel Cerrahi devreye girer.

Pankreas kanseri, bazı pankreas kistleri ve tümörleri, belirli kronik pankreatit komplikasyonları ve bazı travmatik pankreas yaralanmaları cerrahi değerlendirme gerektirebilir.

Pankreas cerrahisi teknik olarak karmaşık operasyonlar arasında yer aldığı için cerrahi kararın, hastanın tüm tetkikleri ve hastalığın özellikleri birlikte değerlendirilerek verilmesi önemlidir.

Pankreas Hastalıkları İçin Hangi Bölümden Randevu Alınır?

Henüz kesin bir tanınız yoksa ve karın ağrısı, sindirim sorunları, açıklanamayan kilo kaybı veya benzeri şikayetleriniz varsa başlangıçta Dahiliye veya Gastroenteroloji bölümüne başvurabilirsiniz.

Pankreasta daha önce saptanmış bir kitle, tümör veya cerrahi açıdan değerlendirilmesi gereken bir hastalık bulunuyorsa Genel Cerrahi uzmanının görüşü alınmalıdır.

Şiddetli ve ani başlayan karın ağrısı, sarılık, sürekli kusma veya genel durumda belirgin bozulma gibi belirtiler varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

Pankreas Hastalıkları Nelerdir?

Pankreas farklı nedenlerle iltihaplanabilir, kist veya tümör geliştirebilir ya da zaman içerisinde sindirim ve hormon üretme görevlerinde bozulma meydana gelebilir.

Başlıca pankreas hastalıkları şunlardır:

• Akut pankreatit
• Kronik pankreatit
• Pankreas kanseri
• Pankreas kistleri
• Pankreasın iyi huylu tümörleri
• Pankreasın nöroendokrin tümörleri

Akut Pankreatit

Akut pankreatit, pankreasın aniden gelişen iltihabıdır. Şiddetli üst karın ağrısı ile kendini gösterebilir ve bazı hastalarda ağrı sırta doğru yayılabilir.

Akut pankreatitin sık görülen nedenleri arasında safra taşları ve yoğun alkol kullanımı bulunur. Bunun dışında bazı ilaçlar, yüksek trigliserid düzeyi ve farklı tıbbi durumlar da pankreatite neden olabilir.

Kronik Pankreatit

Kronik pankreatit, pankreasta uzun süreli veya tekrarlayan iltihaplanmalar sonucunda kalıcı hasar gelişmesiyle ortaya çıkar.

Zaman içinde pankreasın sindirim enzimi ve hormon üretme kapasitesi azalabilir. Karın ağrısı, kilo kaybı, sindirim sorunları ve yağlı dışkılama görülebilir. İleri dönemlerde diyabet gelişme riski de artabilir.

Pankreas Kanseri

Pankreas kanseri, pankreas dokusundaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucunda gelişen kötü huylu tümörlerdir.

Pankreas kanseri özellikle erken dönemlerde belirgin bir şikayete neden olmayabilir. Hastalık ilerledikçe sarılık, kilo kaybı, iştahsızlık, karın veya sırt ağrısı ve sindirim sorunları gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Tedavi; tümörün bulunduğu bölgeye, hastalığın evresine, çevre damarlarla ilişkisine ve başka organlara yayılım olup olmadığına göre planlanır. Uygun hastalarda cerrahi tedavi, kemoterapi ve bazı durumlarda radyoterapi tedavinin farklı aşamalarında kullanılabilir.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

Pankreas Kistleri

Pankreasta içi sıvı içeren kistik oluşumlar görülebilir. Bazı pankreas kistleri iyi huylu özellik taşırken, bazıları zaman içerisinde kansere dönüşme potansiyeline sahip olabilir.

Bu nedenle pankreas kisti saptandığında yalnızca kistin varlığına bakılarak karar verilmez. Kistin tipi, boyutu, iç yapısı, pankreas kanalıyla ilişkisi ve zaman içerisindeki değişimi değerlendirilir.

Pankreas Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Pankreas hastalıklarının belirtileri hastalığın türüne ve şiddetine göre değişebilir. Bazı hastalarda belirtiler oldukça belirgin olurken, özellikle bazı pankreas tümörlerinde hastalık uzun süre sessiz ilerleyebilir.

Pankreas hastalıklarında görülebilecek belirtiler arasında şunlar bulunur:

• Üst karın bölgesinde ağrı
• Sırta yayılan karın ağrısı
• Bulantı ve kusma
• İştahsızlık
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Şişkinlik ve sindirim sorunları
• Yağlı, açık renkli veya kötü kokulu dışkılama
• Sarılık
• İdrarın koyulaşması
• Yeni başlayan veya kontrol edilmesi zorlaşan diyabet

Bu belirtilerin hiçbiri tek başına pankreas hastalığı anlamına gelmez. Ancak özellikle açıklanamayan kilo kaybı, sarılık veya sürekli karın ağrısı gibi şikayetler varsa nedeninin araştırılması gerekir.

Pankreas Hastalıklarında Tanı Yöntemleri

Pankreas hastalıklarının tanısında hastanın şikayetleri ve muayene bulgularının yanı sıra laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Kan Testleri

Özellikle akut pankreatit şüphesinde amilaz ve lipaz gibi pankreas enzimleri değerlendirilebilir. Bunun yanında karaciğer fonksiyon testleri, kan şekeri ve hastanın durumuna göre diğer kan testleri istenebilir.

CA 19-9 bazı pankreas ve safra yolu hastalıklarında değerlendirilebilen bir tümör belirtecidir. Ancak tek başına pankreas kanseri tanısı koydurmaz ve tarama amacıyla kullanılmaz.

Ultrasonografi

Ultrasonografi, özellikle safra kesesi taşlarının değerlendirilmesinde yararlı bir görüntüleme yöntemidir. Pankreasın tamamının görüntülenmesi ise organın karın içerisindeki konumu ve bağırsak gazları gibi nedenlerle her zaman mümkün olmayabilir.

Bilgisayarlı Tomografi

Bilgisayarlı tomografi (BT), pankreasın, çevresindeki dokuların ve damarların değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle pankreas tümörü şüphesinde hastalığın cerrahi açıdan değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

MR ve MRCP

Manyetik rezonans (MR) ve MRCP, pankreas ve safra yollarının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesini sağlar. Özellikle pankreas ve safra kanallarındaki yapısal değişikliklerin incelenmesinde tercih edilebilir.

EUS ve ERCP

EUS (Endoskopik Ultrason), ucunda ultrason cihazı bulunan özel bir endoskop yardımıyla pankreasın yakından görüntülenmesini sağlar. Gerekli durumlarda şüpheli bir bölgeden doku örneği alınmasına da yardımcı olabilir.

ERCP ise safra ve pankreas kanallarının değerlendirilmesi ve gerektiğinde bazı tedavilerin uygulanması için kullanılan ileri bir endoskopik işlemdir. Örneğin safra kanalındaki bazı taşların çıkarılması veya darlıklara stent yerleştirilmesi gerekebilir.

Pankreas Hastalıklarında Cerrahi Tedavi

Pankreas hastalıklarının tamamı ameliyat gerektirmez. Cerrahi karar, hastalığın türüne ve hastanın genel durumuna göre verilir.

Pankreas kanserinde tümör cerrahi olarak çıkarılabilecek özellikteyse ameliyat tedavinin önemli bir parçası olabilir. Pankreasın hangi bölümünde tümör bulunduğuna göre uygulanacak ameliyatın türü değişir.

Whipple Ameliyatı

Whipple ameliyatı (pankreatikoduodenektomi), özellikle pankreas başında bulunan ve cerrahi olarak çıkarılması mümkün olan bazı tümörlerin tedavisinde uygulanır.

Ameliyat sırasında pankreasın başı ile birlikte onikiparmak bağırsağının bir bölümü, safra kesesi ve safra kanalının bir kısmı çıkarılabilir. Ardından sindirim sisteminin devamlılığını sağlamak amacıyla kalan organlar yeniden birbirine bağlanır.

Distal Pankreatektomi

Pankreasın gövde veya kuyruk bölümünde bulunan ve cerrahi olarak çıkarılması gereken bazı tümörlerde distal pankreatektomi uygulanabilir. Bu ameliyatta pankreasın gövde ve kuyruk kısmı çıkarılır; gerekli durumlarda dalak da ameliyata dahil edilebilir.

Hangi cerrahi yöntemin uygulanacağı, tümörün konumu ve özellikleri ile hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek belirlenir.

Pankreas Doktoru Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Pankreas hastalıklarının değerlendirilmesinde yalnızca tek bir branşın görüşü yeterli olmayabilir. Özellikle kanser ve cerrahi gerektiren karmaşık hastalıklarda farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirme yapması önemlidir.

Pankreas hastalıkları için uzman seçerken şu noktalar dikkate alınabilir:

• Uzmanın pankreas hastalıkları konusundaki deneyimi
• Cerrahi gerekiyorsa pankreas cerrahisi deneyimi
• Hastalığın tanı ve tedavisinde kullanılan görüntüleme yöntemlerine erişim
• Gastroenteroloji, onkoloji, radyoloji ve patoloji gibi branşlarla birlikte çalışabilme imkanı
• Hastanın durumuna özel tedavi planının oluşturulması

Genel Cerrahi Merkezi bünyesinde, en az 20 yıllık mesleki deneyime sahip genel cerrahlardan oluşan bir ekip görev yapmaktadır. Pankreas hastalıklarında tanı ve tedavi süreci, hastalığın özelliklerine göre multidisipliner bir yaklaşımla değerlendirilir.

Tedavi İçin geç Kalma!
Ücretsiz İletişim İçin Tıkla:
+90 542 105 12 10

Sıkça Sorulan Sorular

Pankreas Hastalıklarında Genel Cerrahi Merkezi

Pankreas hastalıklarında doğru tanı ve uygun tedavi planı, hastalığın türünün ve yaygınlığının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesiyle belirlenir.

Genel Cerrahi Merkezi olarak pankreas hastalıklarının cerrahi açıdan değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda cerrahi tedavi süreçlerinin planlanması konusunda deneyimli genel cerrahi ekibimizle hizmet veriyoruz. Özellikle cerrahi gerektiren pankreas tümörleri, kistler ve diğer kompleks pankreas hastalıklarında hastanın mevcut tetkikleri ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Her hastanın durumu farklı olduğu için uygulanacak tedavi yöntemi de kişiye göre belirlenir.

Yasal Uyarı

Dikkat: Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler kişisel muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Pankreasla ilgili herhangi bir şikayetiniz veya tetkik sonucunuz varsa, uygun uzmanlık alanına başvurarak kişisel tıbbi değerlendirme almanız gerekir.